Skip to content

カスタムパーサー

本ガイドはカスタムファイルフォーマットパーサーの作成と登録方法を紹介し、env ライブラリがサポートする設定フォーマットを拡張します。

パーサーインターフェース

EnvParser

すべてのパーサーはこのインターフェースを実装する必要があります:

go
type EnvParser interface {
    Parse(r io.Reader, filename string) (map[string]string, error)
}

パラメータ:

  • r - ファイル内容のリーダー
  • filename - ファイル名(エラー情報用)

戻り値:

  • map[string]string - 解析後のキーと値のペア
  • error - 解析エラー

カスタムパーサーの作成

基本構造

go
package myparser

import (
    "io"
    "strings"

    "github.com/cybergodev/env"
)

// カスタムパーサー
type CustomParser struct {
    cfg       env.Config
    validator env.Validator
    auditor   env.FullAuditLogger
}

// EnvParser インターフェースを実装
func (p *CustomParser) Parse(r io.Reader, filename string) (map[string]string, error) {
    result := make(map[string]string)

    // 1. 内容を読み込み(サイズ制限に注意)
    content, err := io.ReadAll(io.LimitReader(r, p.cfg.MaxFileSize))
    if err != nil {
        return nil, err
    }

    // 2. 内容をキーと値のペアに解析
    for _, line := range strings.Split(string(content), "\n") {
        line = strings.TrimSpace(line)
        if line == "" || strings.HasPrefix(line, "#") {
            continue
        }
        idx := strings.Index(line, "=")
        if idx <= 0 {
            continue
        }
        result[strings.TrimSpace(line[:idx])] = strings.TrimSpace(line[idx+1:])
    }

    // 3. 結果を検証
    for key := range result {
        if err := p.validator.ValidateKey(key); err != nil {
            return nil, err
        }
    }

    // 4. 結果を返す
    return result, nil
}

TOML パーサーの例

go
package tomlparser

import (
    "fmt"
    "io"
    "strings"
    "time"

    "github.com/cybergodev/env"
)

// TOMLParser は TOML フォーマットを解析
type TOMLParser struct {
    cfg       env.Config
    validator env.Validator
    auditor   env.FullAuditLogger
}

func (p *TOMLParser) Parse(r io.Reader, filename string) (map[string]string, error) {
    start := time.Now()

    // 読み取りサイズを制限
    content, err := io.ReadAll(io.LimitReader(r, p.cfg.MaxFileSize+1))
    if err != nil {
        return nil, err
    }
    if int64(len(content)) > p.cfg.MaxFileSize {
        return nil, fmt.Errorf("file exceeds size limit")
    }

    result := make(map[string]string)
    lines := strings.Split(string(content), "\n")

    var currentSection string

    for lineNum, line := range lines {
        line = strings.TrimSpace(line)

        // 空行とコメントをスキップ
        if line == "" || strings.HasPrefix(line, "#") {
            continue
        }

        // section [section] を解析
        if strings.HasPrefix(line, "[") && strings.HasSuffix(line, "]") {
            currentSection = strings.Trim(line, "[]")
            continue
        }

        // key = value を解析
        parts := strings.SplitN(line, "=", 2)
        if len(parts) != 2 {
            continue // またはエラーを返す
        }

        key := strings.TrimSpace(parts[0])
        value := strings.TrimSpace(parts[1])

        // section プレフィックスを追加
        if currentSection != "" {
            key = currentSection + "_" + key
        }

        // 引用符を削除
        value = strings.Trim(value, "\"'")

        // 大文字に変換
        key = strings.ToUpper(key)

        // キーを検証
        if err := p.validator.ValidateKey(key); err != nil {
            _ = p.auditor.LogError(env.ActionParse, key, err.Error())
            return nil, fmt.Errorf("line %d: %w", lineNum+1, err)
        }

        result[key] = value
    }

    // 変数の数をチェック
    if len(result) > p.cfg.MaxVariables {
        return nil, fmt.Errorf("exceeds max variables: %d > %d", len(result), p.cfg.MaxVariables)
    }

    _ = p.auditor.LogWithDuration(env.ActionParse, "", "parsed TOML: "+filename, true, time.Since(start))
    return result, nil
}

INI パーサーの例

go
package iniparser

import (
    "fmt"
    "io"
    "strings"

    "github.com/cybergodev/env"
)

// INIParser は INI フォーマットを解析
type INIParser struct {
    cfg       env.Config
    validator env.Validator
    auditor   env.FullAuditLogger
}

func (p *INIParser) Parse(r io.Reader, filename string) (map[string]string, error) {
    content, err := io.ReadAll(io.LimitReader(r, p.cfg.MaxFileSize+1))
    if err != nil {
        return nil, err
    }

    result := make(map[string]string)
    lines := strings.Split(string(content), "\n")

    var currentSection string

    for lineNum, line := range lines {
        line = strings.TrimSpace(line)

        // 空行とコメントをスキップ
        if line == "" || strings.HasPrefix(line, ";") || strings.HasPrefix(line, "#") {
            continue
        }

        // Section
        if strings.HasPrefix(line, "[") && strings.HasSuffix(line, "]") {
            currentSection = strings.Trim(line, "[]")
            continue
        }

        // Key=Value
        if idx := strings.Index(line, "="); idx > 0 {
            key := strings.TrimSpace(line[:idx])
            value := strings.TrimSpace(line[idx+1:])

            if currentSection != "" {
                key = currentSection + "_" + key
            }

            // 検証
            if err := p.validator.ValidateKey(strings.ToUpper(key)); err != nil {
                return nil, fmt.Errorf("line %d: %w", lineNum+1, err)
            }

            result[strings.ToUpper(key)] = value
        }
    }

    return result, nil
}

パーサーの登録

ParserFactory 型

go
type ParserFactory func(cfg Config, factory *ComponentFactory) (EnvParser, error)

ファクトリー関数は Config と ComponentFactory を受け取り、パーサーインスタンスを返します。

パラメータの説明:

  • cfg - 設定オブジェクト。すべての制限とセキュリティ設定を含む
  • factory - コンポーネントファクトリー。Validator、Auditor などのコンポーネントを取得可能

RegisterParser 関数

go
func RegisterParser(format FileFormat, factory ParserFactory) error

カスタムフォーマットパーサーを登録します。

パラメータ:

  • format - ファイルフォーマット定数(衝突を避けるため 100+ の値の使用を推奨)
  • factory - パーサーファクトリー関数

戻り値:

  • error - 登録失敗時にエラーを返す

エラーケース:

  • 組み込みフォーマット(FormatEnv、FormatJSON、FormatYAML)は上書き不可
  • フォーマットが登録済み

注意事項:

  • env.New() 呼び出し前に登録する必要がある
  • init() 関数での登録を推奨

ComponentFactory の使用

ComponentFactory 経由でバリデーターと監査機能を取得します:

go
type SecureParser struct {
    cfg       env.Config
    validator env.Validator
    auditor   env.FullAuditLogger
}

func NewSecureParser(cfg env.Config, factory *env.ComponentFactory) (env.EnvParser, error) {
    return &SecureParser{
        cfg:       cfg,
        validator: factory.Validator(),
        auditor:   factory.Auditor(),
    }, nil
}

func (p *SecureParser) Parse(r io.Reader, filename string) (map[string]string, error) {
    result := make(map[string]string)

    // ... 解析ロジック

    // バリデーターでキー名を検証
    for key := range result {
        if err := p.validator.ValidateKey(key); err != nil {
            _ = p.auditor.Log(env.ActionParse, key, "invalid key", false)
            return nil, err
        }
    }

    _ = p.auditor.Log(env.ActionParse, "", "parse completed", true)
    return result, nil
}

完全な登録例

go
package main

import (
    "github.com/cybergodev/env"
)

// 1. フォーマット定数を定義(100+ の値の使用を推奨)
const (
    FormatTOML env.FileFormat = 100
    FormatINI  env.FileFormat = 101
    FormatXML  env.FileFormat = 102
)

// 2. init で登録
func init() {
    // TOML パーサーを登録
    err := env.RegisterParser(FormatTOML, func(cfg env.Config, f *env.ComponentFactory) (env.EnvParser, error) {
        return &TOMLParser{
            cfg:       cfg,
            validator: f.Validator(),
            auditor:   f.Auditor(),
        }, nil
    })
    if err != nil {
        panic(err) // フォーマットが登録済みまたはその他のエラー
    }

    // INI パーサーを登録
    env.RegisterParser(FormatINI, func(cfg env.Config, f *env.ComponentFactory) (env.EnvParser, error) {
        return &INIParser{
            cfg:       cfg,
            validator: f.Validator(),
            auditor:   f.Auditor(),
        }, nil
    })
}

func main() {
    // 登録は New の前に完了している必要がある(init で完了済み)。
    //
    // 重要な制限:LoadFiles は .toml 拡張子で上記の
    // TOMLParser に自動ルーティングしません——DetectFormat は
    // .env/.json/.yaml/.yml のみを認識し、その他の拡張子は
    // 組み込み dotenv パーサーにフォールバックします(format.go の
    // DetectFormat を参照)。LoadFiles が実際に TOMLParser を呼び出すには、
    // ForceRegisterParser で FormatEnv を上書きし、ファイルに *.env と名付ける必要があります:
    err := env.ForceRegisterParser(env.FormatEnv, func(cfg env.Config, f *env.ComponentFactory) (env.EnvParser, error) {
        return &TOMLParser{
            cfg:       cfg,
            validator: f.Validator(),
            auditor:   f.Auditor(),
        }, nil
    })
    if err != nil {
        panic(err)
    }

    cfg := env.DefaultConfig()
    loader, _ := env.New(cfg)
    defer loader.Close()

    // ファイル拡張子は .env である必要がある(内容は TOML フォーマット)で上書きされたパーサーにルーティング
    if err := loader.LoadFiles("config.env"); err != nil {
        panic(err)
    }
}

LoadFiles のルーティング制限

RegisterParser で登録したカスタムフォーマット番号(FormatTOML = 100 など)は LoadFiles でファイル拡張子から自動認識されませんLoadFiles は内部的に DetectFormat(filename) でパーサーを選択しますが、DetectFormat.env / .json / .yaml / .yml の 4 種類の拡張子のみを認識し、その他の拡張子は FormatAuto を返し、最終的に組み込み dotenv パーサーにフォールバックします——カスタムパーサーは呼び出されません。

カスタムフォーマットファイルを読み込む 2 つのパス:

  1. .env 拡張子 + ForceRegisterParser(推奨):カスタムフォーマットファイルに *.env と名付け、env.ForceRegisterParser(env.FormatEnv, ...) で組み込み dotenv パーサーを上書きします。キー名/値/サイズなどのセキュリティチェックを保持しないとセキュリティ脆弱性が生じるため注意してください。
  2. パーサーの手動呼び出し:ファイルを読み込んで io.Reader を取得し、パーサーインスタンスを自身で構築して parser.Parse(reader, filename) を呼び出して map[string]string を取得し、loader.Set で 1 件ずつ書き込みます。パーサー内部の validator/auditor は通常 *ComponentFactory に依存するため、登録ファクトリー時に一緒に取得して渡す必要があることに注意してください。

ベストプラクティス

1. 設定制限の遵守

go
func (p *CustomParser) checkLimits(result map[string]string) error {
    // 変数の数をチェック
    if len(result) > p.cfg.MaxVariables {
        return fmt.Errorf("exceeds max variables: %d > %d", len(result), p.cfg.MaxVariables)
    }

    // キーと値の長さをチェック
    for key, value := range result {
        if len(key) > p.cfg.MaxKeyLength {
            return fmt.Errorf("key too long: %s", key)
        }
        if len(value) > p.cfg.MaxValueLength {
            return fmt.Errorf("value too long for: %s", key)
        }
    }

    return nil
}

2. バリデーターの使用

go
func (p *CustomParser) Parse(r io.Reader, filename string) (map[string]string, error) {
    result := make(map[string]string)

    // ... 解析ロジック

    // すべてのキーを検証
    for key := range result {
        if err := p.validator.ValidateKey(key); err != nil {
            return nil, fmt.Errorf("invalid key %q: %w", key, err)
        }
    }

    // すべての値を検証(有効な場合)
    if p.cfg.ValidateValues {
        for key, value := range result {
            if err := p.validator.ValidateValue(value); err != nil {
                return nil, fmt.Errorf("invalid value for %q: %w", key, err)
            }
        }
    }

    return result, nil
}

3. 意味のあるエラーの提供

go
type CustomParseError struct {
    File    string
    Line    int
    Content string
    Err     error
}

func (e *CustomParseError) Error() string {
    if e.Line > 0 {
        return fmt.Sprintf("%s:%d: %s: %v", e.File, e.Line, e.Content, e.Err)
    }
    return fmt.Sprintf("%s: %s: %v", e.File, e.Content, e.Err)
}

func (e *CustomParseError) Unwrap() error {
    return e.Err
}

4. 監査ログの記録

go
func (p *CustomParser) Parse(r io.Reader, filename string) (map[string]string, error) {
    start := time.Now()
    result := make(map[string]string)

    // ... 解析ロジック

    // 成功を記録
    _ = p.auditor.LogWithDuration(
        env.ActionParse,
        "",
        fmt.Sprintf("parsed %d variables", len(result)),
        true,
        time.Since(start),
    )

    return result, nil
}

完全な例

XML パーサーの実装

go
package main

import (
    "encoding/xml"
    "fmt"
    "io"
    "strings"
    "time"

    "github.com/cybergodev/env"
)

// XML 設定構造
type XMLConfig struct {
    XMLName xml.Name   `xml:"config"`
    Entries []XMLEntry `xml:"entry"`
}

type XMLEntry struct {
    Key   string `xml:"key,attr"`
    Value string `xml:",chardata"`
}

// XMLParser は XML フォーマットを解析
type XMLParser struct {
    cfg       env.Config
    validator env.Validator
    auditor   env.FullAuditLogger
}

func (p *XMLParser) Parse(r io.Reader, filename string) (map[string]string, error) {
    start := time.Now()

    // 読み取りサイズを制限
    content, err := io.ReadAll(io.LimitReader(r, p.cfg.MaxFileSize+1))
    if err != nil {
        return nil, err
    }
    if int64(len(content)) > p.cfg.MaxFileSize {
        _ = p.auditor.LogError(env.ActionParse, "", "file exceeds size limit")
        return nil, fmt.Errorf("file exceeds size limit: %d > %d", len(content), p.cfg.MaxFileSize)
    }

    var xmlConfig XMLConfig
    if err := xml.Unmarshal(content, &xmlConfig); err != nil {
        _ = p.auditor.LogError(env.ActionParse, "", "xml parse error: "+err.Error())
        return nil, fmt.Errorf("xml parse error: %w", err)
    }

    result := make(map[string]string)

    for _, entry := range xmlConfig.Entries {
        key := strings.ToUpper(entry.Key)

        // キーの長さを検証
        if len(key) > p.cfg.MaxKeyLength {
            return nil, fmt.Errorf("key too long: %s", key)
        }

        // キー形式を検証
        if err := p.validator.ValidateKey(key); err != nil {
            return nil, fmt.Errorf("invalid key %q: %w", key, err)
        }

        // 値の長さを検証
        if len(entry.Value) > p.cfg.MaxValueLength {
            return nil, fmt.Errorf("value too long for key: %s", key)
        }

        result[key] = entry.Value
    }

    // 変数の数をチェック
    if len(result) > p.cfg.MaxVariables {
        return nil, fmt.Errorf("too many variables: %d > %d", len(result), p.cfg.MaxVariables)
    }

    _ = p.auditor.LogWithDuration(env.ActionParse, "", "parsed XML: "+filename, true, time.Since(start))
    return result, nil
}

// XML フォーマット定数を定義
const FormatXML env.FileFormat = 102

func init() {
    // XML パーサーを登録
    env.RegisterParser(FormatXML, func(cfg env.Config, f *env.ComponentFactory) (env.EnvParser, error) {
        return &XMLParser{
            cfg:       cfg,
            validator: f.Validator(),
            auditor:   f.Auditor(),
        }, nil
    })
}

func main() {
    // LoadFiles は .xml 拡張子で XML パーサーに自動ルーティングしない——DetectFormat は
    // .env/.json/.yaml/.yml のみを認識します。ここでは ForceRegisterParser で
    // FormatEnv を上書きし、ファイルを .env 拡張子で読み込み(内容は XML フォーマット):
    err := env.ForceRegisterParser(env.FormatEnv, func(cfg env.Config, f *env.ComponentFactory) (env.EnvParser, error) {
        return &XMLParser{
            cfg:       cfg,
            validator: f.Validator(),
            auditor:   f.Auditor(),
        }, nil
    })
    if err != nil {
        panic(err)
    }

    cfg := env.DefaultConfig()
    loader, _ := env.New(cfg)
    defer loader.Close()

    /*
    config.env ファイルの内容(XML フォーマット):
    <?xml version="1.0"?>
    <config>
        <entry key="DATABASE_HOST">localhost</entry>
        <entry key="DATABASE_PORT">5432</entry>
    </config>
    */
    if err := loader.LoadFiles("config.env"); err != nil {
        panic(err)
    }

    fmt.Println(loader.GetString("DATABASE_HOST"))  // localhost
    fmt.Println(loader.GetInt("DATABASE_PORT"))     // 5432
}

関連ドキュメント